Ik houd wel van kruisbestuivingen. Johann Sebastian Bach leerde ik pas goed kennen dankzij Douglas Hofstadter, Leoš Janáček door Harry Mulisch, Peter Brötzmann via Piet Gerbrandy, Ludwig von Beethovens laatste pianosonate, opus 111, door Peter Buwalda, hoewel dat muziekstuk mijn smaakpalet niet diepgaand heeft veranderd. Wel vond ik het leuk dat ik het ook tegenkwam in Checkout 19 van Claire-Louise Bennett. Je voelt je dan toch wat meer op gelijke hoogte met de auteur annex verteller als je diens of dier referenties enigszins begrijpt of zelfs alleen maar herkent.
Soms ook leer ik door de ene roman een andere kennen van een andere schrijver, soms op termijn zelfs een heel nieuw oeuvre. Maar in de genoemde roman van Bennett, verschenen in 2021, komt, onder veel, onder zeer veel meer, A Room With a View ter sprake, de roman van E.M. Forster uit 1908, die ik al wel eens eerder had opengeslagen, meen ik, omdat het een klassieker zou zijn, maar er stond me niets meer van bij en nu werd er dus opnieuw letterlijk, met titel en auteur en al, en meer dan eens aan gerefereerd, ook indirect door een interessant voorval in Checkout 19, waardoor ik dacht: laat ik het nog eens proberen en een digitale versie ervan inzien; een gratis voorproeffragment was fluks en zonder gerucht in mijn e-lezer gedaald.
Tot mijn grote schrik bleek, toen ik de paperback van Bennett even terzijde had gelegd, het grote, beroemde werk van Forster opmerkelijke overeenkomsten te vertonen met een sterk verwaterde versie van werk van onze eigen Louis Couperus, Eline Vere (1888/1889), bijvoorbeeld. De wollig en zijïg geformuleerde tierelantijnen en couperieuze prozaruches ontbreken gelukkig bij Forster, maar het beleefde en vormelijke getreuzel en getrut en het gedoe met klasse- en sekseverschilletjes en ander sociaal geneuzel zijn er, tien jaar later, bepaald niet minder om. Ik vind (het fragment dat ik las van) Forsters roman, zeker tegen de achtergrond van het briljante Checkout 19, als litarair prozawerk niet of nauwelijks meer te pruimen anno heden; alles wat Bennetts roman zo interessant maakt, ontbreekt in de taal, de stijl en het verhaal van Forster. Of Bennett de verontwaardiging over de ondergeschikte positie van de vrouw ook beter onder woorden brengt dan Forster, heb ik niet kunnen vaststellen; ga ik niet doen ook, want dan zou ik meer moeten lezen in A Room With a View, wat me, zeker nu ik Checkout 19 nog niet uit heb, beslist niet aanlokkelijk lijkt.
Los daarvan staat overigens dat volgens Wikipedia de volgende referentie in A Room With a View is verwerkt: ‘Mr. Beebe recalls his first encounter with [Miss] Lucy [Honeychurch] was hearing her play the first of the two movements of Beethoven’s final piano sonata, Opus 111, at a talent show in Tunbridge Wells.’ Daar speelt Buwalda beter mee.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten